Bảo Hiểm Xã Hội: Có Nên Về Một Cục Không


Về một cục” là cụm từ chỉ việc nhận trợ cấp BHXH một lần, thay vì nhận lương hưu. Đây là điều khá phổ biến ở Việt Nam và đang tạo ra nhiều tranh cãi.
BHXH là hình thức chia sẻ và xử lý rủi ro của cả xã hội. Về bản chất, BHXH chính là một chính sách an sinh xã hội của Nhà nước. Theo đó, Chính phủ sẽ xây dựng một quỹ tiền tệ từ đóng góp của NLĐ, với mục đích đảm bảo hoặc bù đắp một phần thu nhập của NLĐ khi họ gặp phải những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động, bao gồm cả nghỉ hưu.
BHXH hướng tới những mục tiêu an sinh lâu dài, giúp NLĐ có thể tồn tại trước những biến cố, qua đó đảm bảo sự ổn định của cả xã hội, chứ không phải phục vụ mối lợi trước mắt của từng cá nhân riêng rẽ. 
Vì thế tôi cho rằng việc "về một cục" là không nên. Nó vừa không phù hợp với cả tính chất bảo hiểm, lẫn tính chất xã hội, đồng thời tiềm ẩn sự bất ổn xã hội ở thì tương lai. Hãy tưởng tượng nếu NLĐ đua nhau về một cục thì ai sẽ lo an sinh xã hội cho những con người này khi họ không còn sức lao động hay gặp sự cố nào đó? Lúc ấy nghiễm nhiên mọi gánh nặng sẽ bị đẩy lại lên vai xã hội một cách vô lý.
“Về một cục” cũng tương tự như việc lấy của để dành ra ăn ngay. Đó sẽ là nguy cơ dẫn đến bất ổn xã hội. Nhất là khi những người “về một cục” lại thường là nhóm người lao động có thu nhập thấp. Vì thế, tôi hoàn toàn ủng hộ chính sách BHXH như hiện tại, không áp dụng hình thức trợ cấp một lần như trước đây.
Câu hỏi đặt ra ở đây là tại sao nhiều người ưa thích nhận trợ cấp một lần, thậm chí các công nhân còn bãi công để đòi hỏi quyền này? 
Trước hết, ở nước ta hiện nay, có rất nhiều đối tượng sẽ khó có thể đáp ứng yêu cầu có tối thiểu 20 năm đóng bảo hiểm để được hưởng lương hưu. Đặc biệt là với nhóm công nhân may mặc, giày da... tại các doanh nghiệp FDI vốn có tuổi nghề ngắn và chịu sự đào thải rất khắc nghiệp từ chủ sử dụng lao động. Ngoài ra còn có những nỗi lo về quản lý quỹ BHXH hay sự trượt giá khiến lương hưu chẳng có mấy giá trị.
Nhưng bên cạnh nguyên nhân hợp lý này thì tôi cho rằng vấn đề còn nằm ở tư duy ngắn hạn của NLĐ. Trong xã hội chúng ta hiện nay có rất nhiều người chỉ quan tâm đến cái lợi nhỏ trước mắt, chứ không tính đến lợi ích lâu dài, thậm chí vô trách nhiệm với chính tương lai của mình. Đồng thời họ cũng chỉ quan tâm đến bản thân, mà chẳng đoái hoài đến tính xã hội, cộng đồng.
Tuần vừa rồi, tôi gặp anh của một người bạn từ Điện Biên về Hà Nội khám bệnh. Bác này đã than thở rằng, nghỉ việc theo chế độ 176 (nghỉ việc nhận các chế độ trợ cấp một lần) giờ thiệt thòi, chẳng có chế độ gì. “Mình giờ già đau ốm luôn, tiền hồi đó cũng chỉ nhận được mấy trăm nghìn chẳng làm được việc gì, chỉ ăn rồi cũng hết”, anh ấy nói. Bộ trưởng Đinh La Thăng trong phiên thảo luận Quốc hội hôm trước cũng chia sẻ một câu chuyện ở thủy điện Sông Đà rằng lao động tại đây sau khi về một cục và tiêu hết một cục đó là hoàn toàn trắng tay, cực kỳ khó khăn. Nhiều gia đình nhận một cục, và tạo ra một “hậu Sông Đà” kéo dài dai dẳng.

BHXH là dựa trên lý thuyết của chủ nghĩa cộng đồng (communitarianism). Chủ nghĩa cộng đồng là sự chia sẻ giá trị và mục tiêu của cộng đồng nhằm đạt được sự ổn định của xã hội, duy trì những liên kết của xã hội. Do hướng tới lợi ích của số đông, nên đôi khi trong một số trường hợp chủ nghĩa cộng đồng sẽ bắt buộc phải hạn chế quyền của cá nhân cũng như quyền của một nhóm nhỏ hơn. Nếu chiếu theo quan điểm này, nhà chức trách hoàn toàn có quyền bác bỏ yêu cầu cho phép “về một cục”.
Tất nhiên, tôi hiểu rằng, đấy sẽ là một sự lựa chọn khó khăn vì nhiều NLĐ đang đấu tranh sửa điều luật của BHXH theo hướng, họ có quyền nhận bảo hiểm trước thời hạn nghỉ hưu. Nhưng về phương diện quản lý xã hội thì tôi tin rằng việc dũng cảm thi hành một quyết định cần thiết, dù vấp phải khó khăn, là điều rất quý giá.
Trong trường hợp tiếp tục luật trả lương hưu như hiện nay, nhà chức trách cũng phải nghiên cứu và thi hành những chính sách hỗ trợ những người gặp khó khăn trong việc đóng bảo hiểm đủ 20 năm như tôi đã đề cập ở trên. Ví dụ như đối với những ngành nghề đặc thù có thể bắt buộc doanh nghiệp phải đóng BHXH với tỉ lệ cao hơn bình thường, đổi lại NLĐ sẽ được rút ngắn yêu cầu về số năm tối thiểu đóng bảo hiểm; tạo sự dễ dàng trong việc đóng BHXH tự nguyện; tăng cường năng lực quản trị, sử dụng quỹ BHXH.
Thủ tướng Australia Tony Abbott, khi bị hỏi liệu ông có lo ngại những chính sách vốn được coi là hà khắc của mình sẽ khiến ông bị mất phiếu, đã trả lời đại ý, ông tin rằng lịch sử sẽ công bằng hơn cử tri./.
Lời bình: Chế độ bảo hiểm Xã hội được hình thành và phát triển xuất phát từ những cuộc đấu tranh lâu dài và bền bỉ của giai cấp lao động ở cuối thể kỷ 18, 19. Giới chủ và giới cần lao là 2 phạm trù đối ngược nhau: người lao động khi còn trẻ đã bỏ sức lực ra làm việc, tạo nên giá trị của cải, vật chất, làm lợi cho giới chủ, khi về già sức cùng, lực  kiệt mất thu nhập và nghèo khó. Giới chủ; ngày càng giầu có nhờ sức lao động của giai cấp cần lao, càng về già họ càng tích lũy được nhiều tài sản, vốn và tư liệu sản xuất. Chính vì điều vô lý trên, nhiều cuộc biểu tình, đình công... đòi giới chủ phải có trách nhiệm với tuổi già của người lao động và BHXH đã ra đời trên những cuộc đấu tranh ấy, thậm trí những cuộc đấu tranh phải trả bằng rất nhiều máu và vô số sinh mạng con người. Một chính sách cực kỳ nhân đạo được ra đời bằng sự đấu tranh của con người, đòi bằng được giới chủ phải có trách nhiệm với người lao động. Nhưng ngày nay, thậm trí không ít người còn đấu tranh để đòi bằng được quyền lấy" tương lai" để sử dụng "hiện tại", nên chăng ? Administrator.

Theo VnEpress
Hữu Viên đã biên soạn lại bài để phù hợp với yêu cầu của trang.
Facebook Comments
Google Comments
Bảng tin Để có câu trả lời nhanh nhất hãy đăng nhập Gmail và vào mục Hỏi đáp hoặc Tab Liên hệ để gửi câu hỏi.Thăm trang web hãy để lại nhận xét ở mỗi bài, like, G+ hoặc chia sẻ để khuyến khích ban quản trị.
HỖ TRỢ NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM XÃ HỘI   ☎ Telephone:08255055683
Copyright ©2012 - All Rights Reserved by:Hỗ trợ nghiệp vụ BHXH
☒  Gmail: hotronghiepvubhxhh@gmail.com
Đơn vị chủ quản: Hỗ Trợ Nghiệp Vụ Bảo Hiểm Xã Hội